آداب زیارت
فریبرز عباسی
۹ دی ۰۲
5۰58
خادمان حرم اهلبیت ع هم زائرند و هم با زائران در ارتباط اند.پس بایسته است با آداب زیارت معصومان ع آشنا باشند تا هم
خود، معرفت بیشتری به زیارت این ذوات مقدس پیدا کنند و هم بتوانند معرفت زائران را تقویت کنند. در ادامه، شماری از آداب
زیارت را بازگو می کنیم.
۱. شناخت حق امامان معصوم ع
مهمترین شرط زیارت امامان معصوم ع این است که متوجه باشیم اطاعت از آن بزرگواران واجب است و اعتقاد داشته باشیم
که تک تک رفتارهایمان را می بینند.
۲. طلب مغفرت و توبه از گناهان
شایسته است هنگام حضور در محضر ولی الله، از کارهای ناشایستمان احساس شرمندگی کنیم و برای ترک گناهان تصمیم
جدی بگیریم. در این صورت، خداوند ما را می بخشد و امام ع نیز ما را به حضور می پذیرد.
۳. غسل و وضو و پوشیدن لبا سهای پاکیزه و معطر
ورود به حرم مطهر ایجاب م یکند که غسل کنیم تا بدنمان پاک و پاکیزه باشد. همچنین لباس تمیز و معطر ۱ بپوشیم تا هنگام
ورود به روضۀ منوره، همۀ تنمان سرشار از پاکی باشد.
۴. خواندن اذن دخول
از ادب دور است که بی اجازه به محضر حجت خدا مشرف شویم. هنگام ورود به حر مهای مطهر چند لحظه م یایستیم و
با خواندن عبارات اذن دخول، از صاحبان آن مکان شریف اجازۀ ورود می خواهیم. خواندن این عبار تها و تأمل در آنان، ما را
آماده تر وارد حرم مطهر می کند.
۵. پرهیز از آزار دیگران
وقتی در حرم مطهر امام معصوم ع هستیم، باید با کمک به دیگر مهمانان ایشان و پرهیز از آزار آنان، سعی کنیم رضایت
صاحب آن قبر مطهر را به دست آوریم؛ مثلاً مراقب باشیم که در حرم مطهر و روضۀ منوره، با صدای بلند صحبت نکنیم. ۲ یا اگر دست رساندن
به ضریح مطهر و بوسیدن آن موجب آزار دیگر زائران می شود، از انجام این عمل مستحب بپرهیزیم.
۶. آرامش دل و تن
خوب است هنگام تشرف به محضر امام ع سرب هزیر باشیم و قدم هایمان را آرام برداریم و لب به ذکر خداوند متعال بجنبانیم.
این خضوع اعضا و جوارح، موجب خشوع قلب م یشود و آمادگی روحی بیشتری را در ما ایجاد می کند.
۷. سلام کردن و توجه به حضور معنویِ معصومان ع
هنگام ورود به روضۀ منوره، با سلا مکردن به صاحب قبر شریف عرض ادب کنیم. پس از پاگذاشتن در روضۀ منوره، خود را در
محضر امامی احساس کنیم که مطمئنیم سلاممان را می شنود وجوابش را هم عنایت می کند؛ ۱ اگرچه گوش ما از شنیدن صدای
دلربا و چشممان از دیدن قامت رعنای آن امام همام محروم باشد.
۸. خواندن زیار تنامه های مأثور
زیار تنامۀ مأثور یعنی زیارتنامه ای که از معصومان ع روایت شده. خواندن این زیارتنامه ها ما را در حال و هوای ملکوتی
خاصی فرو می بَرد؛ آ نچنان که با زمزمۀ این عبارت ها که حرف دل میلیون ها انسان علاق همند و دلداده است، خود را در محضر
امام و در حال صحبت با ولیّ خدا حس م یکنیم. ازجمله زیارتنامه هایی که می توان با آ نها هریک از معصومان ع را زیارت کرد، زیارت امین الله و جامعۀ کبیره است.
۹. خواندن نماز زیارت و دعا
شایسته است هنگام زیارت، دو رکعت نماز زیارت یا نماز هدیه به ارواح مطهر معصومان ع بخوانیم. این نماز را می توان در هر
نقطه ای از حرمهای مطهر به جا آورد؛ اما بهتر است در صورت امکان و بدون مزاحمت برای دیگران، آن را بالای سر مبارک
صاحب قبر شریف بخوانیم. از اعمال پسندیده در حرمهای اهلبیت ع، به ویژه بعد از انجام زیارت و نماز، دعاکردن است؛
زیرا در این حالت، بسیاری از شرایط استجابت دعا کاملاً فراهم است.
۱۰ . تلاوت قرآن
چه زیبا و د لنشین است که در کنار قبر مطهر حجت خدا، آیات و سوره هایی از قرآن کریم را تلاوت کنیم و با هدیۀ ثواب آن به
صاحب قبر مطهر، به دو یادگار پیامبر گرامی ع، یعنی قرآن و عترت، تمسک جوییم.
۱۱ . توجه به واجبات، به ویژه نماز اول وقت
هنگام زیارت، باید شبیه امام شویم تا عنایت خداوند متعال شامل حالمان شود. از نشانه های همرنگ شدن با معصومان ع
این است که همانند ایشان، عمل به دستورها و واجبات الهی را سرلوحۀ کارمان قرار دهیم. پس شایسته است هنگام اذان،
زیارت را رها کنیم و اول وقت، به نماز جماعت بپیوندیم.
« .۱ انّک تسمع کلامی و تردّ سلامی »؛ محمدباقر مجلسی، بحار الأنوار، ج ۹۷ ، ص ۲۹۵