تشویق نوآوری در مدارس
دکتر فزیبا حسینی /دبیر سرویس آموزش
23 مهر 03
6۰115
خلاقیت به معنای خلق و آفرینش اندیشههای جدید،کشف و ابداع راهحلهای نو و بدیع میباشد. تشخیص، حفظ و چگونگی پرورش خلاقیت حائز اهمیت است و توجه به آن در آموزش و تدریس به کودکان و نوجوان از اهمیت خاصی برخوردار است.
معلم خلاق کیست ؟
معلم خلاق برای هر روز کاریاش یک ایدهی جدید و بدیع دارد و همیشه به دنبال حل مسایل اطراف خود است چنین معلمی به یادگیری در کلاس درس خود تنوع میبخشد و با روشهای متنوع یادگیری را ارتقاء میبخشد . معلم خلاق میبایست به خلاقیت و ابتکار پاداش دهد و افراد را به نوآوری و افکار جدید تشویق نماید. معلمی که خلاقیت را در تدریس خود به کار میگیرد فقط آنچه را که در کلاس درس خود آموزش داده را ارزیابی نمیکند بلکه آنچه یاد گرفته شده را نیز مورد بررسی قرار میدهد. یک معلم خلاق فضایی خلاق را ایجاد میکند و به دانشآموزان خود یاد میدهد که تفکرات خلاق و اندیشههای بدیع خود را معتبر بدانند. معلم میبایست در کلاس درس با مهر و احترام رفتار کند رفتارهای مثبت اجتماعی را تشویق کند و بحثهای گروهی را افزایش دهد و زمینه را برای تفکر خلاق محیا نماید. خلاقیت، توانایی ذهنی یا روحیهای است که به ما توان ایجاد و یا ظاهر کردن چیزهایی که وجود ندارند را میدهد، چیزهایی که از آنها استفاده میکنیم و با آنها نظم، زیبایی و یا مفهوم میبخشیم (ادر، ۱۳۹۰ : ۱۷ ) .خلاقیت مقولهای است که هنرمند یا متفکر با هوش به وسیله آن، مواد موجود را به خلق ارزش پایدار تبدیل میکند (همان : ۱۶).
معلم وکلاس درس (تشویق نوآوری)
مدارسی که فعالند و خلاقیت را مسیر خود میدانند، نوآوری و تفکر خلاق را هدف اصلی خود به شمار میآورند، در این مدارس نیز رویکرد نوآوری در کادر آموزشی و معلمین تقویت میگردد. نوآوری راهی است برای ایجاد تغیرات اساسی و تحولی برتر در نظام آموزشی و سبب بهینهسازی آموزش و پرورش میگردد. نوآوری، اندیشهای قابل پرورش است و کوششی آگاهانه و هدفمند که دستیابی به آن مستلزم دانایی، دقت، خودباوری و پشت کار معلم است (فرخ مهر،۱۳۹۲: ۲۵). معلم نوآور و متفکر میتواند کلاس خود را به کلاسی پویا تبدیل کند و دانشآموزانی فکور، کنجکاو، کاوشگر بار آورد .تغییر و تحول درآموزش و پرورش از معلم کلاس آغاز میگردد. معلمانی که در کلاس خود روشهای نو خلق میکنند قطعا دانشآموزانی علاقهمند به یادگیری پیوسته و تلاشگری را میپرورانند.
سادهسازی، کاری خلاقانه
محتوای آموزشی و مطالب درسی در مدارس خلاق و فعال ساده میشوند. هر چه درس ساده[۱] تر آموزش داده شود درک آن برای دانشآموزان بیشتر و بیشتر خواهد شد. سادگی تدریس را مطلوب و دانشآموزان را مشتاقتر میسازد. سادگی زیباست و ساده اندیشیدن و سادهسازی هنر است و کاری خلاقانه. ( فرخمهر ۱۳۹۲ :۴۲ ). یکی از کارآمدترین پیامدهای خلاقیت علمی، سادهسازی است. فرایندها همیشه تمایل دارند پیچیدهتر شوند و نیاز به سادهسازی آنها وجود دارد برای سادهسازی به خلاقیت نیاز است. ( دبونو، ترجمه صمد آقایی، ۱۳۸۸ :۱۱۶ ) .
امید است که معلمان، مربیان و استادان و نیز تمام افرادی که تلاش در امر تدریس و آموزش دارند به تفکر خلاق و اندیشههای بدیع در بین دانشآموز اهمیت دهند. از آنجایی که خلاقیت جوهر پیشرفت و موفقیتهای علمی است چه خوب است که کارکنان آموزشی با روشهای نوآورانه و مبتکرانه مسیری بگشایند که در آن مسیر انسانهای مبتکر، نوآور و خلاق را تربیت نمایند که قادر باشند نیازهای کشور را رفع و با ایدههای بدیع و اندیشههای خلاق خود آیندهساز کشور خود باشند.
منابع
دوبونو،ادوارد(۱۳۸۸)تمرین خلاقیت،ترجمه امیر حسام صمد آقایی،دانش پژوهان جوان ،چاپ.
فرخ مهر،حسین(۱۳۹۲)معلم خلاق مدرسه ی خلاق،اصفهان:اعلی:نشر نوشته.
ادر،جان اریک(۱۳۹۰)هنر تفکر خلاق،ترجمه بابک صارمی ،انتشارات دانشگاه ازاد اسلامی واحد نجف آباد،چاپ اول.